Formacja


Okresy formacji

wstępny – od przyjścia do przyjęcia do Wspólnoty, trwający od 6 do 12 miesięcy, z zachowaniem art. 6.

„Przyjęcie do OCDS następuje po pewnym czasie kontaktu ze wspólnotą, zwanym okresem wstępnym, który trwa od 6 do 12 miesięcy. Rada wspólnoty OCDS w uzasadnionych przypadkach może przedłużyć ten okres do dwóch lat (K 36, 58)

pierwszy – od przyjęcia do wspólnoty do pierwszych przyrzeczeń, trwający dwa lata, z zachowaniem art. 9;

Rada wspólnoty w uzasadnionych przypadkach może przedłużyć pierwszy okres formacji, nie dłużej jednak niż na kolejne dwa lata. Również sam formowany może wystąpić do rady wspólnoty o przedłużenie pierwszego okresu formacji, nie dłużej jednak niż na dwa lata

drugi – od pierwszych przyrzeczeń do przyrzeczeń definitywnych, trwający trzy lata, z zachowaniem art. 9;

Rada wspólnoty w uzasadnionych przypadkach może przedłużyć drugi okres formacji, nie dłużej jednak niż na kolejne trzy lata. Również sam formowany może wystąpić do rady wspólnoty o przedłużenie drugiego okresu formacji, nie dłużej jednak niż na trzy lata

okres formacji ciągłej

art. 13: „Po złożeniu przyrzeczeń definitywnych, członek wspólnoty OCDS podlega ciągłej formacji według programu zatwierdzonego przez przełożonego prowincjalnego lub jego delegata w porozumieniu z radą prowincjalną OCDS.”


Zasady formacji

Cel

  1. Ratio Institutionis określa cel programu formacji członków Świeckiego Zakonu Karmelitańskiego i oferuje ogólny zarys wytycznych do jego osiągnięcia.
  2. Artykuł 46. Konstytucji podaje w pierwszym zdaniu skład „bezpośredniej władzy” wspólnoty Świeckiego Zakonu. Jako „podstawowy obowiązek” tej władzy wymienia, w drugim zdaniu, „formację oraz kształtowanie chrześcijańskiej i karmelitańskiej dojrzałości członków wspólnoty”. Podstawowym obowiązkiem Rady wspólnoty jest ‒ według Konstytucji OCDS ‒ formacja całej wspólnoty.
  3. Zapis ten ukazuje cel istnienia wspólnot Świeckiego Karmelu. Nasze wspólnoty pojmują w sposób swoisty swoją karmelitańską tożsamość we współczesnym świecie oraz swoją służbę – której domaga się ta tożsamość – wobec Boga, Kościoła, Zakonu i świata. Zarządzanie wspólnotą, w znaczeniu kontrolowania lub organizowania, jest wtórne i pełni rolę pomocniczą dla osiągnięcia celu podstawowego. W gruncie rzeczy zarządzanie ogranicza się do minimum, jeśli formacja jest właściwa.
  4. Pkt. 32. Konstytucji stanowi, że celem formacji jest „przygotowanie osoby do życia charyzmatem i duchowością Karmelu”. To zdanie Konstytucji kładzie bardzo silny nacisk na cel formacji, pomijając zarazem elementy, które nie są priorytetami w programie formacyjnym. Celem tego programu nie jest bowiem ukształtowanie ekspertów duchowości karmelitańskiej, ani uzyskanie stopni uniwersyteckich w dziedzinie duchowości bądź teologii życia wewnętrznego.
  5. Tym celem jest „przygotowanie osoby”. Akcent położony na osobę, która podejmuje „przygotowanie się”, pomaga zrozumieć wspólnocie formującej, że ten proces musi uwzględniać poszczególne osoby w sposób konkretny. Ludzie wstępujący do Świeckiego Zakonu Karmelitów Bosych są z nielicznymi wyjątkami osobami posiadającymi wiele zobowiązań, szczególnie rodzinnych i zawodowych. Z tej racji program formacyjny winien być wystarczająco elastyczny, aby go było można dostosować do sytuacji życiowych poszczególnych osób.
  6. Celem formacji jest przygotowanie poszczególnych osób, zainspirowanych przez Ducha Świętego, do prowadzenia życia duchowego zgodnie z zasadami duchowości Zakonu Karmelitów Bosych. Rada wspólnoty będzie w stanie dopomóc w formacji ‒ zarówno osobom kandydującym, jak i członkom wspólnoty ‒ tylko wówczas, gdy ten cel będzie dobrze zrozumiany. To stwierdzenie wyczula także na potrzebę właściwego rozeznawania powołania do Karmelu.
  7. Dobra formacja zależy od dobrej informacji. Jednocześnie niech będzie jasne, że formacja jest czymś innym niż informacja. Podstawową rolą osób odpowiedzialnych za formację we wspólnocie Świeckiego Karmelu jest towarzyszenie osobom formującym się i pomoc we wprowadzeniu w życie tego, co przyswoili sobie w procesie formacji. Celem informacji przekazywanych podczas zajęć i pozyskiwanych z czytanych lektur jest pomoc w duchowym wzrastaniu osób.
  8. Wielką pomocą w przerobieniu programu formacyjnego będzie utworzenie ‒ w imieniu wspólnoty przez formatora ‒ zespołu, który przedstawi wymagany materiał. Mogą go tworzyć członkowie wspólnoty, którzy potrafią zaprezentować dane tematy czy zagadnienia, bądź też inne osoby, zdolne omówić pozostałe treści. Razem będą oni mogli przerobić program bardziej efektywnie. Takie rozwiązanie pozwoli ulżyć brzemieniu ciążącemu na formatorze.
  9. Okres wprowadzający do życia w Świeckim Karmelu trwa sześć lat. Jest to proces, który Konstytucje w punkcie 36. określają jako „stopniowy”. Obie strony, tzn. zarówno początkujący, jak i wspólnota, winni ‒ oprócz zachowania pewnej elastyczności ‒ okazać wiele cierpliwości w procesie formacji i postępować krok po kroku. Osoby, które wstępują do Świeckiego Karmelu, zazwyczaj szczerze kochają Pana Boga i pragną prowadzić głębsze życie duchowe. Często darzą miłością Najświętszą Maryję Pannę i Jej szkaplerz. Wstępując do Karmelu, są przekonane o potrzebie modlitwy. Jednak ich przekonania i pragnienia wymagają zwykle ukierunkowania przy pomocy zdrowych zasad teologicznych, liturgicznych i duchowych.
  10. Wspólnota, Rada wspólnoty, formator, osoby prowadzące zajęcia i asystent duchowy powinni chętnie wspomagać nowych członków własnym przykładem i kierownictwem. Nowi zaś członkowie winni być intelektualnie i osobowo otwarci na nowe drogi życia duchowego, jakie znajdują w Karmelu.
  11. Program formacji zarysowany w Konstytucjach stanowi, że Rada wspólnoty ma prawo i obowiązek oceny postępu kandydatów. Ona przeto posiada prawo dopuszczania kandydatów do kolejnych etapów formacji. Z tego powodu Rada powinna zainteresować się przebiegiem procesu formacji i wspierać formatora w jego zadaniach.
  12. Konstytucje ukazują ponadto podstawowe i najbardziej konieczne elementy formacji. Wytyczne przedstawione poniżej są pomyślane jako pewnego rodzaju instrukcja dla Świeckiego Karmelu na całym świecie. Przedstawiają procedurę omówienia materiału formacyjnego w sposób uporządkowany. Najistotniejsze elementy, które tu przedstawiono, należy włączyć do wszystkich programów formacji. Muszą być wszakże zaadaptowane z uwzględnieniem szczególnych uwarunkowań każdego narodu i regionu.

Istota

  1. Formacja ludzka rozwija:
    • naszą zdolność do międzyosobowego dialogu, wzajemnego szacunku i tolerancji;
    • gotowość przyjmowania uwag i korygowania innych w duchu łagodności;
    • zdolność wytrwania w swoich zobowiązaniach.
  2. Formacja chrześcijańska zwiększa:
    • naszą zdolność przyjmowania niezbędnych podstaw teologicznych zawartych w Katechizmie Kościoła Katolickiego i dokumentach Kościoła;
    • dowartościowanie konsekracji chrzcielnej;
    • gorliwość w nawracaniu się, chrześcijańskie zaangażowanie i świętość życia;
    • zapał życia w naśladowaniu Jezusa i udział w Jego misji zbawczej poprzez rozwijanie swego powołania w wymiarze prorockim, kapłańskim i królewskim.
  3. Formacja karmelitańska umacnia naszą karmelitańską tożsamość poprzez:
    • studiowanie i czytanie duchowe Pisma Świętego oraz praktykę lectio divina;
    • docenienie liturgii Kościoła, szczególnie Eucharystii i Liturgii godzin;
    • duchowość Karmelu, jego historię i pisma świętych Zakonu
    • formację do modlitwy i medytacji;
    • formację do apostolatu opartą na nauczaniu Kościoła i rozumieniu roli świeckich w apostolacie Zakonu.

(fragment)


Program formacji

Formacja w szkole Karmelu

Formacja jest procesem stopniowym. Pod koniec każdego okresu formacji, po aprobacie przez radę wspólnoty, kandydat może być dopuszczony do następnego etapu (por. K 36).

Tematy formacyjne:

okres wstępny, np.:

okres do pierwszych przyrzeczeń, np.:

okres do przyrzeczeń definitywnych, np.: